Przy projektowaniu miejsca pochówku coraz częściej zwraca się uwagę na jego proporcje, układ przestrzenny a także sposób wpisania w otoczenie. Nie chodzi wyłącznie o wybór konkretnego wzoru, ponieważ identyczna metoda może wyglądać całkiem inaczej w zależności od wielkości kwatery, sąsiednich grobów czy ukształtowania terenu. Przyszłościowe nagrobki są na prawdę bardzo często projektowane z wykorzystaniem prostych brył, ograniczonej liczby zdobień i wyraźnych podziałów między płytą poziomą a elementem pionowym.
Taka forma wymaga szczegółowego rozmieszczenia każdego szczegółu. Miejsce na inskrypcję, fotografia, symbol religijny czy niewielka dekoracja nie są dodatkami obojętnymi dla całej kompozycji. Ich przesunięcie wręcz o kilka centymetrów może posiadać wpływ na zachowanie równowagi w gronie poszczególnymi częściami.
Przy wyborze kamienia warto patrzeć również na jego wygląd po kilku latach, a nie tylko na świeżo zaprojektowany materiał. Na powierzchniach znajdujących się na zewnątrz osadza się kurz, pyłki roślin, piasek i wilgoć. W miejscach zacienionych mogą pojawiać się naloty, natomiast elementy wystawione na słońce są przez cały czas poddawane działaniu promieniowania. Widoczność takich przekształceń zależy w głównej mierze od koloru i faktury kamienia. Na ciemnych, gładkich płytach niektóre zabrudzenia są bardziej zauważalne, w trakcie gdy na materiałach o wyraźnej strukturze mogą częściowo zlewać się z powierzchnią. Znaczenie ma także sposób zaprojektowania napisów. Grawer, litery wypukłe czy litery wykonane z dodatkowego materiału wymagają innego podejścia w trakcie późniejszego czyszczenia. W praktyce warto zatem uwzględnić sposób utrzymania całego miejsca, zanim zostanie wybrana konkretna forma.
Osobnym zagadnieniem są innowacyjne pomniki na cmentarz, w których projekt może obejmować kilka różnych płaszczyzn i poziomów. Wysoka tablica, niska płyta oraz dodatkowy szczegół boczny tworzą dany układ, niemniej jednak ich rozmieszczenie powinno odpowiadać wymiarom konkretnego grobu. Przy ograniczonej przestrzeni rozbudowana konstrukcja może utrudniać swobodne poruszanie się wokół miejsca pochówku albo ograniczać dostęp do niektórych powierzchni. Warto zwrócić uwagę także na miejsce przeznaczone na kwiaty i znicze. O ile znajduje się ono wprost przy krawędzi płyty, podczas zwykłego użytkowania łatwiej o zabrudzenia woskiem albo wodą. O ile jednakże zostanie nadmiernie oddalone, może zaburzyć proporcje projektu. Takie najmniejsze elementy zwykle nie są widoczne na pierwszym etapie wyboru, a mają znaczenie przy późniejszym korzystaniu z grobu.
Ostateczne możliwości wykonania zależą też od warunków panujących na danym cmentarzu. Zarządcy mogą określać maksymalne wymiary nagrobków, zasady dotyczące odstępów od sąsiednich grobów, dopuszczalne materiały czy wymagania powiązane z prowadzeniem prac montażowych. Nie można także pomijać stanu samego miejsca. Nierówne podłoże, niewielka różnica poziomów lub okresowe zatrzymywanie się wody mogą wymagać zmiany uprzednio przyjętego projektu. Przy cięższych elementach znaczenie ma sposób ich ustawienia i podparcia, ponieważ nieprawidłowo przygotowana konstrukcja może z czasem zmienić własne położenie. Z tego powodu projektowanie nagrobka obejmuje nie tylko i wyłącznie kwestie estetyczne, lecz też dopasowanie wymiarów, materiału i sposobu montażu do rzeczywistych warunków dokładnie sprecyzowanej kwatery.
Zobacz także: nowoczesne pomniki na cmentarz.